۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ - بر اساس اولین مطالعه انسانی انجام شده توسط پژوهشگران مؤسسه پزشکی بازساختی وِیک فورست (WFIRM)، یک درمان آزمایشی سلول‌درمانی بر روی ۱۰ فرد مبتلا به زخم‌های مزمن پای دیابتی، موفقیت آمیز بود.

تمام ۱۰ شرکت‌کننده در عرض شش ماه بسته‌شدن کامل زخم را تجربه کردند و آزمایش‌ها نشان داد که در دوره پیگیری ۱۲ ماهه، حس در پاهای درمان‌شده بهبود یافته است. این یافته‌های امیدوارکننده، از تحقیقات بیشتر حمایت می‌کنند. این نتایج هفته گذشته در نشریه  Stem Cells Translational Medicineمنتشر شد.

زخم‌های پای دیابتی، زخم‌های باز هستند که زمانی ایجاد می‌شوند که دیابت به اعصاب آسیب می‌زند و توانایی فرد را برای احساس آسیب‌های پا کاهش می‌دهد؛ این زخم‌ها عامل اصلی قطع عضو اندام تحتانی در ایالات متحده هستند. نوروپاتی محیطی دیابتی (آسیب عصبی مرتبط با دیابت) معمولاً از طریق کنترل دیابت و درمان علائم مدیریت می‌شود، اما گزینه‌ها برای بازگرداندن حس از دست رفته همچنان محدود است. یافته‌های اخیر و مطالعات آتی می‌تواند دیدگاه‌های جدیدی برای درمان این بیماران فراهم کند.

سلول‌های بنیادی آزمایشی که برای درمان شرکت‌کنندگان استفاده شدند، از بافت سالم جفت (مشتق شده از اهدای پس از زایمان) گرفته شده‌اند. این بافت معمولاً پس از زایمان دور ریخته می‌شود، اما حاوی سلول‌هایی با ویژگی‌هایی است که می‌تواند به کنترل التهاب و حمایت از ترمیم بافت کمک کند.

این مطالعه اولیه اساساً برای پاسخ به یک سوال ایمنی طراحی شده بود. دکتر مایکل کارستنز، نویسندهٔ این مطالعه، گفت: «در دوزهایی که ارزیابی کردیم، سلول‌ها به‌خوبی تحمل شدند و در طول ۱۲ ماه پیگیری، هیچ حادثه ناگوار جدی مرتبط با درمان مشاهده نشد.»

آزمایش ایمنی درمان

این مطالعه ۱۰ فرد بزرگسال (۴۰ تا ۷۴ ساله) را شامل می‌شد که زخم‌های پای دیابتی آن‌ها پس از دریافت مراقبت‌های استاندارد موضعی، حداقل سه ماه باز مانده بود. اندازه زخم‌ها از ۱۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر مربع متغیر بود که نشان‌دهنده زخم‌های قابل‌توجه پای دیابتی است. در نیکاراگوئه (جایی که مطالعه در آن انجام شد) و سایر نقاط جهان، شیوع و شدت این زخم‌ها و نرخ قطع عضو نسبت به ایالات متحده بالاتر است.

شرکت‌کنندگان یک بار درمان شامل ۳۰، ۴۰ یا ۶۰ میلیون سلول آزمایشی دریافت کردند. این سلول‌ها به داخل و اطراف زخم و همچنین به بافت نرم اطراف زخم در پا و مچ پا تزریق شدند. چهار نفر کمترین دوز، سه نفر دوز متوسط و سه نفر بیشترین دوز را دریافت کردند. آن‌ها پس از درمان در بیمارستان تحت نظر بودند و در بازه‌های زمانی یک، سه، شش و دوازده ماهه برای ارزیابی ایمنی، بهبود زخم، حس و جریان خون در پا و مچ پا مورد بررسی قرار گرفتند.

نشانه‌های امیدوارکننده از بهبود

در این مطالعه، زخم تمام ۱۰ شرکت‌کننده تا ماه ششم بسته شد. آزمایش‌ها همچنین نشان داد که توانایی شرکت‌کنندگان در احساس لمس سبک و ارتعاش در پای درمان‌شده بهبود یافته است. در بازه زمانی دوازده ماهه، به استثنای یک شرکت‌کننده، تمامی افراد حس محافظتی نرمال خودرا به دست آوردند؛ قابلیتی که شامل تشخیص فشار یا درد جهت شناسایی آسیب‌های احتمالی است.

دکتر آنتونی آتالا، مدیر  WFIRMو نویسنده مسئول مطالعه، اظهار داشت: «برای افراد مبتلا به آسیب عصبی دیابتی، از دست دادن حس در پا می‌تواند باعث شود آن‌ها متوجه آسیب پیش از تبدیل شدن به یک زخم جدی نشوند. بهبودهای مشاهده شده در ترمیم زخم و دو معیار مختلف حس، امیدوارکننده است، اما همچنان به مطالعات بیشتر نیاز داریم.»

محققان بهبود کلی و مشخصی را در جریان خون مشاهده نکردند؛ هرچند در هفت مورد، جریان خون در عروق از سطح غیرقابل‌اندازه‌گیری در ابتدای مطالعه، به سطح قابل‌اندازه‌گیری در پایان ۱۲ماه رسید، اما نتایج در میان سایر شرکت‌کنندگان متغیر بود و شامل هر دو حالت افزایش و کاهش جریان خون می‌شد.

معنای یافته‌های اولیه و گام‌های بعدی

بسته‌شدن زخم‌ها و بهبود حس در این اولین مطالعه انسانی، حمایت امیدوارکننده‌ای برای ادامه تحقیقات روی درمان‌های سلول بنیادی جفت فراهم می‌کند. یک مطالعه بزرگتر و کنترل‌شده می‌تواند به محققان کمک کند تا نقش دقیق درمان در ترمیم زخم و حس را بهتر درک کنند و دوز مناسب را تعیین نمایند. محققان توصیه کردند مطالعات آینده شامل گروه کنترل (پلاسبو)، بررسی دوزهای متفاوت بر اساس اندازه زخم و پیگیری طولانی‌مدت برای ارزیابی ایمنی و ماندگاری نتایج باشد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20261112/Placental-stem-cell-therapy-shows-promise-for-diabetic-foot-ulcers.aspx